Όταν ένας άνθρωπος ζει με υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη ή άλλα χρόνια νοσήματα και δυσκολεύεται να βγει από το σπίτι, η τακτική παρακολούθηση συχνά μένει πίσω. Οι επισκέψεις στο ιατρείο αναβάλλονται, οι συνταγές ανανεώνονται χωρίς επανεκτίμηση και τα κουτιά με τα φάρμακα πληθαίνουν στο ντουλάπι της κουζίνας. Ο έλεγχος στο σπίτι μπορεί να καλύψει αυτό το κενό, αρκεί η οικογένεια να είναι προετοιμασμένη και να ξέρει πότε μια κατάσταση δεν σηκώνει αναμονή.
Γιατί τα χρόνια νοσήματα θέλουν σταθερή παρακολούθηση
Η αρτηριακή υπέρταση, δηλαδή η επίμονα αυξημένη πίεση του αίματος στις αρτηρίες, συχνά δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Ο άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται απόλυτα καλά ενώ η πίεσή του παραμένει υψηλή, και με τον καιρό αυξάνεται ο κίνδυνος για εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιοπάθεια. Γι’ αυτό οι μετρήσεις έχουν αξία όταν γίνονται τακτικά, καταγράφονται και αξιολογούνται από γιατρό. Στις μετρήσεις που γίνονται στο σπίτι, τιμές 135/85 και πάνω θεωρούνται υψηλές.
Στον σακχαρώδη διαβήτη, τη χρόνια διαταραχή στη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος, η θεραπεία χρειάζεται συχνά προσαρμογή. Μια αγωγή που ταίριαζε πριν από καιρό μπορεί σήμερα να μην είναι η κατάλληλη, ιδίως αν έχουν αλλάξει η διατροφή, το βάρος ή η κινητικότητα του ασθενούς. Η ινσουλίνη και ορισμένα δισκία, όπως η γλικλαζίδη και η γλιμεπιρίδη, μπορούν να προκαλέσουν υπογλυκαιμία, δηλαδή πτώση του σακχάρου κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Πολυφαρμακία, όταν τα φάρμακα γίνονται πολλά
Πολυφαρμακία ονομάζεται η ταυτόχρονη λήψη πολλών φαρμάκων, κάτι συνηθισμένο σε ανθρώπους με περισσότερα από ένα χρόνια νοσήματα. Κάθε νέο σκεύασμα, ακόμη και ένα συμπλήρωμα, ένα φυτικό προϊόν ή το αλκοόλ, μπορεί να αλληλεπιδράσει με όσα ήδη λαμβάνονται. Επιπλέον, ένα καινούργιο σύμπτωμα που μοιάζει άσχετο μπορεί να οφείλεται σε κάποιο από τα φάρμακα.
Η τακτική επανεξέταση της αγωγής από γιατρό βοηθά να εντοπιστούν αλληλεπιδράσεις και ανεπιθύμητες ενέργειες εγκαίρως. Ο βασικός κανόνας για την οικογένεια είναι απλός: κανένα φάρμακο δεν διακόπτεται, δεν παραλείπεται και δεν αλλάζει χωρίς ιατρική οδηγία, και κανείς δεν παίρνει φάρμακα που έχουν συνταγογραφηθεί σε άλλον.
Πώς βοηθά ο τακτικός έλεγχος στο σπίτι
Η επίσκεψη παθολόγου στο σπίτι επιτρέπει να γίνουν λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση χωρίς την ταλαιπωρία της μετακίνησης. Ο γιατρός βλέπει τον ασθενή στο δικό του περιβάλλον, μπορεί να ελέγξει πώς φυλάσσονται και πώς παίρνονται τα φάρμακα και να μιλήσει με όσους τον φροντίζουν καθημερινά.
Μια υπηρεσία όπως ο παθολόγος κατ’ οίκον στην Αττική περιλαμβάνει την παρακολούθηση της υπέρτασης, του διαβήτη, της δυσλιπιδαιμίας και άλλων χρόνιων παθήσεων, τη συνταγογράφηση, παραπεμπτικά για αιματολογικές ή απεικονιστικές εξετάσεις και, όταν χρειάζεται, τη συνεργασία με γιατρό άλλης ειδικότητας. Όπου απαιτείται, ορίζεται και επανεκτίμηση μέσα σε 24 με 48 ώρες.
Τι να έχει έτοιμο η οικογένεια πριν την επίσκεψη
Λίγη προετοιμασία κάνει την επίσκεψη πολύ πιο ουσιαστική:
- Ενημερωμένη λίστα φαρμάκων, με όνομα, δόση και ώρα λήψης για κάθε σκεύασμα, μαζί με όσα παίρνονται χωρίς συνταγή, βιταμίνες και συμπληρώματα. Αν δεν υπάρχει λίστα, μαζέψτε όλα τα κουτιά σε μία σακούλα.
- Σημειώσεις με τις μετρήσεις της πίεσης, με ημερομηνία, ώρα και τιμή. Συνήθως γίνονται δύο μετρήσεις με ένα λεπτό διαφορά, πρωί και βράδυ, για όσες ημέρες έχει υποδείξει ο γιατρός.
- Τις καταγραφές του μετρητή σακχάρου, ιδίως όσες ήταν χαμηλές ή συνοδεύονταν από συμπτώματα.
- Πρόσφατες εξετάσεις αίματος, γνωματεύσεις και εξιτήρια από νοσοκομείο.
- Μια σύντομη καταγραφή όσων άλλαξαν, όπως νέα συμπτώματα, πτώσεις, ζάλη ή αλλαγές στην όρεξη και στον ύπνο.
- Τις ερωτήσεις σας γραμμένες σε χαρτί, ώστε να μην ξεχαστεί τίποτα.
Βοηθά πολύ να είναι παρόν ένα μέλος της οικογένειας που γνωρίζει την καθημερινότητα του ασθενούς. Η λίστα φαρμάκων καλό είναι να υπάρχει σε αντίγραφα, ένα στο σπίτι και ένα μαζί με τον ασθενή, και να ενημερώνεται σε κάθε αλλαγή της αγωγής. Τα φάρμακα φυλάσσονται σε δροσερό και ξηρό μέρος, ενώ όσα έχουν λήξει απομακρύνονται.
Σημάδια που θέλουν άμεση ιατρική βοήθεια
Η τακτική παρακολούθηση δεν αντικαθιστά την επείγουσα φροντίδα. Καλέστε αμέσως το ΕΚΑΒ στο 166 ή το 112 αν παρατηρήσετε:
- Ξαφνική πτώση της μίας πλευράς του προσώπου ή δυσκολία στο χαμόγελο.
- Αδυναμία ή μούδιασμα στο ένα χέρι, ώστε ο ασθενής να μην μπορεί να σηκώσει και να κρατήσει ψηλά και τα δύο χέρια.
- Μπερδεμένη ή δυσνόητη ομιλία, ξαφνική σύγχυση ή δυσκολία να βρει λέξεις.
- Ξαφνική θόλωση ή απώλεια όρασης, πολύ έντονο πονοκέφαλο, ζάλη με πτώση.
- Άνθρωπο με διαβήτη που δεν αντιδρά φυσιολογικά, έχει σπασμούς ή χάνει τις αισθήσεις του.
Τα σημάδια εγκεφαλικού επεισοδίου χρειάζονται βοήθεια αμέσως, ακόμη κι αν υποχωρήσουν μετά από λίγα λεπτά. Σε πιο ήπια συμπτώματα υπογλυκαιμίας, όπως εφίδρωση, τρέμουλο, πείνα, ταχυπαλμία ή θολή όραση, μετρήστε το σάκχαρο αν είναι δυνατόν και ακολουθήστε τις οδηγίες που έχει δώσει ο θεράπων γιατρός.
Μια σχέση φροντίδας, όχι μεμονωμένες επισκέψεις
Για έναν άνθρωπο που δεν μετακινείται εύκολα, η καλή πορεία ενός χρόνιου νοσήματος στηρίζεται στη συνέπεια. Οι τακτικές μετρήσεις, η ενημερωμένη λίστα φαρμάκων και η περιοδική εκτίμηση από γιατρό δίνουν μια καθαρή εικόνα της κατάστασης και επιτρέπουν να γίνονται έγκαιρα οι αλλαγές που χρειάζονται. Η οικογένεια δεν χρειάζεται να μαντεύει, αρκεί να παρατηρεί, να καταγράφει και να ζητά βοήθεια τη σωστή στιγμή.
Πηγές
- NHS, Blood pressure test. https://www.nhs.uk/conditions/blood-pressure-test/
- NHS, Low blood sugar (hypoglycaemia). https://www.nhs.uk/conditions/low-blood-sugar-hypoglycaemia/
- NHS, Stroke – Symptoms. https://www.nhs.uk/conditions/stroke/symptoms
- U.S. Food and Drug Administration, 5 Medication Safety Tips for Older Adults. https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/5-medication-safety-tips-older-adults
Κάτι δεν στέκει;
Αν κάποιο στοιχείο έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, στείλτε μας τη διόρθωση και θα ενημερώσουμε το κείμενο.



