Απονεύρωση δοντιού: οι πρώτες μέρες και η τελική αποκατάσταση

Η ενδοδοντική θεραπεία τελειώνει στην καρέκλα του οδοντιάτρου, η φροντίδα του δοντιού όμως συνεχίζεται στο σπίτι. Τις πρώτες μέρες πολλοί αναρωτιούνται αν η ευαισθησία που νιώθουν είναι φυσιολογική, τι μπορούν να φάνε και αν το προσωρινό σφράγισμα αρκεί. Παρακάτω θα βρείτε τι περιγράφουν για αυτό το διάστημα αξιόπιστοι φορείς, όπως η Αμερικανική Ένωση Ενδοδοντολόγων (AAE) και το βρετανικό σύστημα υγείας NHS, και γιατί το τελευταίο βήμα, η μόνιμη αποκατάσταση, έχει τόση σημασία.

Τι έχει γίνει μέσα στο δόντι

Κατά τη θεραπεία ο οδοντίατρος αφαιρεί τον μολυσμένο ή φλεγμονώδη πολφό, αυτό που λέμε συνήθως «νεύρο». Στη συνέχεια καθαρίζει και διαμορφώνει τους ριζικούς σωλήνες και τους γεμίζει με ένα υλικό που λέγεται γουταπέρκα. Ανάλογα με την περίπτωση, η θεραπεία ολοκληρώνεται σε μία ή περισσότερες επισκέψεις. Σύμφωνα με την AAE, στις περισσότερες περιπτώσεις το άνοιγμα στο πάνω μέρος του δοντιού κλείνει στο τέλος με ένα προσωρινό σφράγισμα.

Με άλλα λόγια, όταν φεύγετε από το ιατρείο, το εσωτερικό του δοντιού έχει καθαριστεί και σφραγιστεί, αλλά το δόντι δεν έχει ακόμη την τελική του «οροφή».

Οι πρώτες ώρες και οι πρώτες μέρες: τι είναι φυσιολογικό

Το αναισθητικό χρειάζεται χρόνο για να υποχωρήσει. Το NHS αναφέρει ότι μπορεί να μην έχετε αίσθηση στο σαγόνι και στο πρόσωπο για αρκετές ώρες μετά τη θεραπεία. Όταν περάσει το μούδιασμα, η AAE περιγράφει ως συνηθισμένα τα εξής:

ευαισθησία γύρω από το δόντι για λίγες μέρες, όσο οι ιστοί επουλώνονται,
ήπιο πόνο στη γνάθο, επειδή το στόμα έμεινε ανοιχτό για αρκετή ώρα,
την αίσθηση ότι το δόντι «δεν είναι ίδιο» με τα υπόλοιπα για ένα διάστημα.

Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Το NHS αναφέρει ότι η περιοχή γύρω από το δόντι μπορεί να είναι πρησμένη και να πονά, αλλά θα πρέπει να βελτιωθεί μέσα σε δύο περίπου εβδομάδες. Για τον πόνο, η AAE γράφει ότι συνήθως βοηθούν τα παυσίπονα που δίνονται χωρίς συνταγή. Αν ο γιατρός γράψει κάτι ισχυρότερο, χρειάζεται προσοχή στην οδήγηση, γιατί μπορεί να προκαλέσει υπνηλία. Ποιο φάρμακο θα πάρετε και πώς, το αποφασίζει ο οδοντίατρός σας.

Μάσηση και καθημερινή φροντίδα

Οι οδηγίες της AAE για το διάστημα μέχρι την τελική αποκατάσταση είναι απλές:

Την πρώτη ώρα μετά τη θεραπεία δεν μασάτε, δεν πίνετε ζεστά ή κρύα υγρά και δεν καπνίζετε.
Βουρτσίζετε και χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα κανονικά, αλλά με προσοχή γύρω από το δόντι.
Αποφεύγετε τις σκληρές τροφές και τη δυνατή μάσηση πάνω στο δόντι, μέχρι να σας πει ο οδοντίατρος ότι η αποκατάσταση ολοκληρώθηκε.
Αποφεύγετε το κάπνισμα, γιατί μπορεί να καθυστερήσει την επούλωση.

Η Cleveland Clinic προτείνει επίσης να μη δαγκώνετε με το δόντι μέχρι να μπει η μόνιμη στεφάνη. Το NHS συμβουλεύει να προσέχετε να μη χτυπήσετε το στόμα σας και να πηγαίνετε σε όλα τα ραντεβού παρακολούθησης.

Το προσωρινό σφράγισμα είναι γέφυρα, όχι το τέλος

Το προσωρινό υλικό κλείνει το άνοιγμα μέχρι το επόμενο ραντεβού. Κατά την AAE, είναι φυσιολογικό να φθαρεί ένα λεπτό στρώμα από την επιφάνειά του. Αν όμως φύγει ολόκληρο, επικοινωνείτε με τον οδοντίατρο. Το προσωρινό σφράγισμα το αφαιρεί αργότερα ο οδοντίατρος, πριν βάλει τη μόνιμη αποκατάσταση.

Επειδή ο πόνος συνήθως υποχωρεί γρήγορα, είναι εύκολο να θεωρήσει κανείς ότι η δουλειά τελείωσε και να αφήσει το επόμενο ραντεβού για αργότερα. Οι φορείς όμως συστήνουν το αντίθετο.

Γιατί η τελική αποκατάσταση δεν πρέπει να αργήσει

Η AAE είναι σαφής: μετά το τέλος της ενδοδοντικής θεραπείας, επιστρέφετε στον οδοντίατρό σας για στεφάνη ή άλλη αποκατάσταση, ώστε το δόντι να προστατευτεί και να ξαναποκτήσει πλήρη λειτουργία. Η ένωση συστήνει να κλείσετε αυτό το ραντεβού μόλις ολοκληρωθεί η θεραπεία. Τα πίσω δόντια, που δουλεύουν περισσότερο στη μάσηση, χρειάζονται συχνότερα στεφάνη. Αν πάλι δεν έχει μείνει αρκετό δόντι για να συγκρατήσει την αποκατάσταση, μπορεί να χρειαστεί ένας άξονας μέσα στο δόντι.

Η σελίδα του Oradent, οδοντιατρείου στον Κορυδαλλό, για την απονεύρωση δοντιού σημειώνει κάτι αντίστοιχο: στα πίσω δόντια προτείνεται συχνά μόνιμη στεφάνη, ενώ όταν η απώλεια ιστού είναι μικρή, μπορεί να αρκεί ένα σφράγισμα.

Η αναβολή έχει σημασία και για την πορεία του δοντιού. Ανάμεσα στους λόγους για τους οποίους ένα δόντι μπορεί να μην επουλωθεί όπως αναμένεται μετά τη θεραπεία, η AAE αναφέρει την καθυστέρηση στην τοποθέτηση της στεφάνης ή άλλης αποκατάστασης, καθώς και την αποκατάσταση που δεν εμπόδισε το σάλιο να μολύνει το εσωτερικό του δοντιού. Μια μελέτη με στοιχεία της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Αϊόβα, που δημοσιεύτηκε το 2002 στο Journal of Prosthetic Dentistry, εξέτασε 203 δόντια με ενδοδοντική θεραπεία. Όσα δεν πήραν στεφάνη μετά τη θεραπεία χάθηκαν με 6 φορές μεγαλύτερο ρυθμό από όσα πήραν στεφάνη. Πρόκειται για συσχέτιση από μία μελέτη και όχι για κανόνα που ισχύει σε κάθε δόντι. Δείχνει όμως γιατί το τελευταίο βήμα δεν είναι απλή τυπικότητα.

Η καλή είδηση είναι ότι, σύμφωνα με την AAE, ένα δόντι που έχει θεραπευτεί και αποκατασταθεί σωστά μπορεί να κρατήσει όσο και τα φυσικά σας δόντια και, μετά την αποκατάσταση, λειτουργεί όπως κάθε άλλο δόντι.

Πότε επικοινωνείτε αμέσως με τον οδοντίατρο

Η ήπια ευαισθησία είναι αναμενόμενη. Κάποια σημάδια όμως θέλουν άμεση επικοινωνία. Η AAE και η Cleveland Clinic αναφέρουν:

έντονο πόνο ή πίεση που κρατά περισσότερο από λίγες μέρες,
πόνο που χειροτερεύει αντί να βελτιώνεται ή πόνο που «χτυπά»,
πρήξιμο μέσα ή έξω από το στόμα,
αλλεργική αντίδραση σε φάρμακο, όπως εξάνθημα, κνίδωση ή φαγούρα,
δάγκωμα που δεν «κάθεται» σωστά,
προσωρινό σφράγισμα ή προσωρινή στεφάνη που έφυγε ολόκληρη,
επιστροφή των συμπτωμάτων που είχατε πριν από τη θεραπεία.

Συνοπτικά

Οι πρώτες μέρες μετά την απονεύρωση είναι συνήθως ήπιες και περνούν γρήγορα. Το σημαντικό είναι να ακολουθήσετε τις οδηγίες για τη μάσηση και να μην αφήσετε να περάσει καιρός μέχρι τη μόνιμη αποκατάσταση, όπως συστήνει η AAE. Κάθε δόντι είναι διαφορετικό, γι’ αυτό το πλάνο και τον χρόνο τα ορίζει ο οδοντίατρος που σας παρακολουθεί.